Dit stappenplan werkt voor druiven uit de tuin, voor druivensap of ander fruit uit de winkel en voor een wijnkit met concentraat. Waar de route afwijkt zeg ik het bij de stap: wie sap gebruikt slaat het kneuzen en persen over, wie een kit gebruikt begint bij stap 4. Wat je in huis moet hebben staat op de pagina met benodigdheden; wie liever in één keer klaar is neemt het startpakket voor 30 liter en koopt er een hevelslang bij. Voor het plukmoment van eigen druiven, per ras, kijk je op de druivenpagina. Begin je net, lees dan eerst hoe je begint met zelf wijn maken: daar kies je je route en zie je wat het per fles kost.
Dit wil je vooraf weten
- Voor eigen druiven heb je minimaal een pers, gistingsvat en meetapparatuur nodig.
- Hygiëne bepaalt 90% van het succes; gebruik professionele middelen zoals Chemipro Oxi.
- Gistvoeding is essentieel om te voorkomen dat je vergisting halverwege stilvalt.
- Geduld is de belangrijkste factor: witte wijn, rosé en fruitwijn rijpen minstens drie maanden, rode wijn minstens zes.
🛒 Master Checklist: Alles voor je eigen Oogst
| Fruitpers | Onmisbaar voor een goede opbrengst zonder pitten te breken. | Bekijk Persen » |
| Gist (Bioferm) | Kies voor ‘Rouge’ bij rode druiven of ‘Aromatic’ voor witte druiven. | Bestellen » |
| RVS Gistingsvat (30L) | De Brew Monk is hygiënisch, krasvrij en gaat een leven lang mee. | Bekijk Vat » |
| Hydrometer / RAPT Pill | Meet exact het suikergehalte en monitor je vergisting op de voet via je telefoon. | Bekijk Meters » |
| Startpakket Wijnmaken | In één keer alle basisspullen in huis voor je eerste 30 liter? | Mijn Advies » |
Tip: Gebruik pecto-enzymen direct na het kneuzen voor een hogere sapopbrengst!
Waarom zou je zelf wijn maken?
Zelf wijn maken geeft je grip op wat er in de fles komt. Je kiest het fruit of het sap, je stelt het suikergehalte bij en je proeft onderweg wat er gebeurt. Een druivenstok heb je er niet voor nodig: sap uit de winkel of een wijnkit werkt net zo goed. En het resultaat valt meestal mee, ook bij een eerste poging.
Stap 1: Druiven selecteren en materialen reinigen
Alles begint bij de kwaliteit van het fruit. In Nederland en België presteren rassen als Solaris, Johanniter en Regent vaak het best. Zorg dat de druiven volledig rijp zijn; dit is de enige manier om voldoende suikers voor alcohol te krijgen.
Reiniging: Voordat je een druif aanraakt, moet alles ontsmet zijn. Ik gebruik hiervoor Chemipro Oxi. Spoel gistingsvaten, hevelslangen en meetapparatuur grondig voor gebruik.
Stap 2: Oogsten en voorbereiden
Pluk op een droge dag. Verwijder takjes, bladeren en rotte bessen. Alleen gezonde druiven geven een zuivere smaak. Gebruik een refractometer of hydrometer om te controleren of het suikergehalte hoog genoeg is.
Stap 3: Kneuzen en Ontstelen
Kneuzen zorgt dat het sap vrijkomt.
- Witte wijn: Pers de druiven direct na het kneuzen om schilcontact te minimaliseren.
- Rode wijn: Laat de schillen meegisten (maceratie) voor kleur en tannines.
Gebruik een handmatige of mechanische druivenkneuzer om te voorkomen dat je de pitten plet (pitten geven een bittere smaak).
Stap 4: Most meten en pH controleren
Voor witte wijn ligt het ideale pH-bereik tussen 3,2 en 3,4. Is de pH te hoog? Corrigeer dan met wijnsteenzuur. Meet ook het Soortelijk Gewicht (SG). Als dit onder de 1.080 ligt, moet je suiker toevoegen voor een stabiel alcoholpercentage.
Rekenen met je hydrometer: van SG naar alcohol en suiker
Dit is de stap die de meeste beginners overslaan, en de reden dat de wijn te licht of te zwaar uitpakt. Je hebt maar twee getallen nodig.
Start-SG. Meet de most vóór je gist zet. Tuindruiven zitten in Nederland meestal tussen 1.075 en 1.095, winkelsap vaak lager. Elke 7 tot 8 punten SG boven 1.000 is grofweg 1 procent alcohol als alles vergist. SG 1.085 geeft dus rond 11,7 procent.
Bijsuikeren. Wil je hoger uitkomen, reken dan met 17 gram suiker per liter voor elk procent extra. Voorbeeld: 20 liter most op SG 1.070 (ruim 9 procent) en je wilt 12 procent, dan is dat 3 procent × 17 g × 20 liter = ongeveer 1 kilo suiker. Los de suiker op in wat opgewarmde most, roer door en meet opnieuw. Ga niet boven SG 1.100; de gist krijgt het dan zwaar en je houdt eerder restsuiker over.
Eind-SG. Droog is 0.990 tot 0.996. Blijft de meter drie dagen op dezelfde waarde staan, dan is de gisting klaar. Staat hij stil boven 1.005 terwijl je droog wilde, dan is het geen rijping maar een stokkende gisting; kijk dan eerst naar temperatuur en gistvoeding.
Tip: schrijf elke meting op met datum en temperatuur. Een SG-curve op papier vertelt je meer dan een reeks losse metingen in je hoofd. Voor gist en voeding rekent de calculator onderaan deze pagina het gewicht per liter voor je uit. Van SG naar alcoholpercentage heb ik een aparte rekenhulp gemaakt, inclusief Oechsle en Brix.
Stap 5: Gist toevoegen en fermentatie starten
Kies een kwaliteitsgist (bijv. Bioferm). Voeg altijd gistvoeding (Nutrisal) toe. Dit voorkomt ‘stinking’ (geur van rotte eieren) en zorgt dat de gist de eindstreep haalt.
Stap 6: Hoofdvergisting
Sluit je vat af met een waterslot. De eerste week is de vergisting stormachtig. Houd de temperatuur tussen 15-20°C voor wit en 20-25°C voor rood. Bij rode wijn moet je de ‘hoed’ (drijvende schillen) dagelijks onderduwen voor optimale extractie.
Stap 7: Hevelen en klaren
Na de hoofdvergisting hevel je de wijn over naar een schone mandfles met een hevelslang. Laat de droesem (bezinksel) achter. Gebruik eventueel klaringsmiddelen zoals bentoniet als de wijn na enkele weken niet uit zichzelf helder wordt.
Stap 8: Tweede vergisting en Malolactische gisting (Optioneel)
Voor rode wijn is malolactische gisting (MLF) gewenst om appelzuur om te zetten in zachter melkzuur. Dit proces vraagt om warmte (ca. 20-22°C) en geduld. Voor frisse witte wijn wil je dit juist vermijden door tijdig te sulfiteren.
Stap 9: Rijping (Bulk Aging)
Laat de wijn rusten: witte wijn, rosé en fruitwijn minstens drie maanden, rode wijn minstens zes. Voor een luxe effect kun je in deze fase eiken chips toevoegen. Dit simuleert de smaak van een houten vatrijping.
Stap 10: Bottelen
Wanneer de wijn helder is en de hydrometer drie dagen achter elkaar dezelfde meting geeft, rond 0,995, kun je bottelen. Voeg een klein beetje sulfiet toe voor stabilisatie in de fles. Gebruik schone flessen en een degelijk kurkapparaat.
⚡ Starten zonder gedoe?
Wil je niet zelf alle losse onderdelen bij elkaar zoeken?
Dit complete startpakket bevat alles voor je eerste 30 liter wijn.
Bekijk mijn Startpakket Advies »
Geraadpleegde bronnen:
De onderstaande referenties vormen de inhoudelijke onderbouwing van dit artikel.
- Albert Heijn – how-to wijn maken – Praktische thuisgids met stappen en basisbenodigdheden.
- Druivenwijnmaken.nl – Suikergehalte en alcohol berekenen – Uitleg hydrometerwaarden en suikerberekeningen.
- Château de Berne – Zelf wijn maken in 10 stappen – Stapsgewijze uitleg inclusief maceratie en MLF-notes.
- Inkbird – Thuis witte wijn brouwen – Nadruk op temperatuurcontrole tijdens gisting en rijping.
Geniet van het proces en proost op je eigen resultaat! 🍷
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Hoe maak je zelf wijn in 10 stappen?
In grote lijnen: selecteer rijpe druiven, kneus en pers, meet suiker/zuur, voeg geschikte wijngist toe, laat gecontroleerd vergisten onder waterslot, hevel van het bezinksel, meet opnieuw met een hydrometer, klaren, rijpen in een afgesloten vat en tot slot schoon bottelen met kurk of schroefdop. Werk schoon en houd de temperatuur stabiel voor voorspelbare resultaten.
Wat heb je nodig om wijn te maken?
Minimaal: schone emmers of gistvat, pers/zeefdoek, glazen gistfles met waterslot, hevelslang, hydrometer, wijngist, gistvoeding, suiker (indien nodig), sulfiet voor desinfectie en lege flessen met kurk of dop. Extra’s zoals een thermometer en pH-meter maken het proces nauwkeuriger.
Hoe lang moet wijn gisten?
De hoofdgisting duurt doorgaans circa 6 tot 14 dagen bij de juiste temperatuur; daarna volgt een rustige nagisting/rijping van weken tot maanden. Factoren als temperatuur, gistsoort en suikergehalte bepalen de precieze duur.
Hoeveel suiker moet je toevoegen bij wijn maken?
Bepaal dit met een hydrometer: richtwaarde is grofweg 16 tot 20 gram suiker per liter most per 1% alcohol. Voor een beoogd alcoholpercentage corrigeer je het start-SG stapsgewijs, rekening houdend met volumetoename door suiker.
Hoeveel druiven heb je nodig om wijn te maken?
Reken bij handmatig kneuzen en persen op 1,3 tot 1,5 kilo druiven per liter most. Met een korfpers haal je er meer uit en kom je richting 1,2 kilo per liter. Voor een fles van 0,75 liter is dat ongeveer 1,2 kilo; de oogstrekenhulp rekent je hele oogst door.
Mag je thuis wijn maken?
Ja. Voor eigen gebruik mag je in Nederland onbeperkt wijn maken; alleen destilleren is verboden. Verkopen mag niet zonder vergunning en accijns.
Hoe lang duurt het van druif tot eerste glas?
Reken op 1 tot 3 weken hoofdgisting, 4 tot 8 weken klaren en nagisting, en dan minimaal 3 maanden rijping voor wit en 6 voor rood. Een witte tuinwijn van september drink je met Pasen; de rode wacht liever tot de volgende herfst.
Disclosure: Als Bol.com en Brouwland.nl partner ontvangt deze website een kleine commissie bij aankopen via bovenstaande links. Dit kost jou niets extra, maar helpt mij deze site te onderhouden.
