Uit 23,3 kg druiven uit eigen tuin haalde ik dit najaar 21 flessen wijn, met een kostprijs van 73 cent per fles aan consumables. De cijfers kloppen, het maakproces verliep alleen niet vlekkeloos. Twee rassen gingen het vat in. Eén SG-curve liep even warm, één gisting bleef toch netjes binnen de marge. En één detail in de nazomer kostte mij ruim een kilo oogst aan vogels.
Dit wil je vooraf weten
- Twee schimmelresistente PIWI-rassen leverden samen 21 flessen uit 23,3 kg druiven.
- Eind-SG op 0,992 en 0,994 betekende volledige vergisting binnen elf dagen.
- Een piek in temperatuur op dag 6 kostte de Solaris in fijnheid van aroma.
- Schade door vogels bij Regent verlaagde de opbrengst met circa 15 procent.
- Voor 2026 komen er externe koeling, een vogelnet en bewuste malolactische omzetting bij.
Wat voor druiven, hoeveel en waar
In mijn tuin staan acht PIWI rassen, geplant in 2019. Vijf Solaris voor wit en drie Regent voor rood. Beide doen het gewoon goed in het Nederlandse klimaat.
De stokken staan tegen een zuidwestelijke schutting met vrije zon vanaf tien uur tot zonsondergang. Ik snoei in guyot-systeem, één vruchtdraad van acht knoppen per stok. Dat geeft beheersbare productie en wel goede luchtcirculatie tussen de trossen.
Het seizoen 2025 verliep grillig. Eind april kreeg ik een late vorstnacht van min anderhalve graad die twee Regent-stokken gevoelig raakte. Augustus was nat met 142 mm regen in mijn regio. De PIWI-stokken hielden zich daarbij wel goed.
Lees ook: Wijn maken van druiven uit eigen tuin
De oogst in datum, weer en kilogrammen
Ik plukte op twee verschillende dagen. Solaris op 18 september, Regent tien dagen later op 28 september. Beide dagen waren droog rond de 17 graden Celsius.
Solaris kwam uit op 14,2 kg na uitlezen, met BrixGraad voor het suikergehalte in most, gemeten met een refractometer. 19,5 en pH 3,18. Regent leverde 9,1 kg, met Brix 21,8 en pH 3,42. De uitval bij Regent kwam op vijftien procent, voornamelijk doordat vogels het laatste weekje vóór de pluk er flink op losgingen.
Voor wie het hele traject vanaf nul wil begrijpen, het algemene stappenplan staat klaar.
Van druif tot vat in de eerste 48 uur
Beide soorten kneusde ik handmatig met een geperforeerde stamper boven een gistingsemmer. Voor de hoeveelheid die ik verwerk, voldoet dat gewoon prima.
Bij ontvangst doseerde ik 50 mg/L kaliummetabisulfiet. Achteraf was dat aan de hoge kant voor schone, gezonde druiven; 25 tot 30 mg/L was al genoeg geweest. Voor de afbraak van pectine gebruikte ik Vinoferm Zymex, 2 g per 10 kg.
De keuze voor de maceratie verschilde per soort. Solaris werd direct geperst na twaalf uur cold soak in een koele schuur. Regent kreeg zeven dagen schilcontact tijdens de hoofdgisting, met de hoed twee keer per dag onderdrukken.
Voor de witte koos ik Lalvin D47, gerehydrateerd in 38 graden water met GoFerm. Voor Regent ging ik voor EC-1118 vanwege betrouwbaarheid en hoge tolerantie voor alcohol. De temperatuur bij aanvang was 19 graden. Begin-SGSoortelijk gewicht, een indicator voor opgeloste suiker via een hydrometer. kwam uit op 1,088 voor Solaris (na lichte chaptalisatie) en 1,090 voor Regent.
Achtergrond bij dosering staat in mijn gids over sulfiet meten.
Vergisting in cijfers van SG, temperatuur en tijd
Ik mat elke twee dagen met een glazen hydrometer. De curve laat goed zien waar het meeviel en waar de Solaris het echt warm kreeg.
| Dag | SG Solaris | SG Regent | Temperatuur schuur |
|---|---|---|---|
| 0 | 1,088 | 1,090 | 18 °C |
| 2 | 1,072 | 1,078 | 21 °C |
| 4 | 1,048 | 1,058 | 24 °C |
| 6 | 1,024 | 1,038 | 26 °C |
| 8 | 1,008 | 1,018 | 23 °C |
| 10 | 0,996 | 1,006 | 20 °C |
| 12 | 0,993 | 0,998 | 18 °C |
| 14 | 0,992 | 0,994 | 17 °C |
De hoofdgisting van Solaris was klaar in negen dagen. Regent had elf dagen nodig. Op dag 6 piekte de schuur door een warme nazomerdag op 26 graden. Voor witte wijn is dat al snel te warm voor optimaal behoud van aroma, en dat is in het eindproduct toch merkbaar; temperatuur en aroma hangen direct samen.
Eind-SG kwam uit op 0,992 voor Solaris, oftewel 12,6 procent alcohol. Regent eindigde op 0,994, oftewel 12,7 procent. Eerste rackingHet overhevelen van wijn naar een schoon vat om gist en sediment achter te laten. deed ik op dag 10 voor Solaris en dag 14 voor Regent. Meer over hoe je gist gezond houdt staat los uitgewerkt.
Wel of niet chaptaliseren
Bij Solaris voegde ik 18 g/L kristalsuiker toe om van Brix 19,5 naar SG 1,088 te komen. Dat is een kleine correctie. Bij Regent chaptaliseerdeHet toevoegen van suiker aan de most om het uiteindelijke alcoholgehalte te verhogen. ik gewoon niet, want Brix 21,8 geeft van nature genoeg potentieel. Wie hier dieper in wil duiken, in suiker toevoegen staat de rekensom.
Voor- en nadelen van mijn PIWI-aanpak
Voordelen
- Schimmelresistente Solaris en Regent verdragen onze natte zomers goed
- Lage spuitbehoefte, in 2025 maar twee preventieve behandelingen
- Voorspelbare opbrengst en relatief vroege rijping rond half september
- Beperkte materiaalkosten dankzij eigen druiven en hergebruikte flessen
Nadelen
- Lagere natuurlijke Brix bij Solaris vraagt vaak om kleine chaptalisatie
- Regent rijpt aromatisch lichter dan klassieke Franse rassen
- PIWI-stokken zijn als plantgoed wel beperkter beschikbaar in Nederland
- Vogels herkennen rijpe trossen even goed als bij klassieke wijnstokken
Bottelen en opbrengst in aantal flessen en kostprijs
Ik bottelde op 20 januari 2026, vier maanden na de oogst. Voor het bottelen klaarde ik Solaris met bentoniet (1 g/L) en Regent met gelatine plus kiezelsol. Vrij sulfiet aangevuld naar 35 mg/L.
Solaris leverde 9,7 liter na het verlies tijdens de klaring, oftewel 13 flessen van 750 ml. Regent kwam uit op 6,0 liter, dus 8 flessen. Totaal 21 flessen uit 23,3 kg druiven. Conversie van ongeveer 0,67 liter wijn per kg, in lijn met de vuistregel uit druiven per liter.
| Post | Bedrag |
|---|---|
| Druiven uit eigen tuin | €0,00 |
| Gist (D47 plus EC-1118) | €4,80 |
| Kaliummetabisulfiet | €0,40 |
| Pecto-enzym (Zymex) | €0,90 |
| Bentoniet en klaring | €1,20 |
| Kurken (Bouchage 38 mm) | €4,20 |
| Hergebruikte flessen | €0,00 |
| Etiketten (zelf geprint) | €2,80 |
| Reiniging (Chemipro Oxi) | €1,10 |
| Totaal consumables | €15,40 |
21 flessen voor €15,40 komt neer op €0,73 per fles. Eenmalige investeringen in vat, hydrometer en hevel reken ik niet meer mee; die zijn na honderden flessen al lang afgeschreven.
Wil je zelf met druiven uit eigen tuin starten? Een compleet startpakket voor 30 liter bevat de basis-uitrusting in één doos.
Bestellen bij BrouwlandVerklarende woordenlijst
- Brix: graad voor het suikergehalte in most, gemeten met een refractometer.
- SG: soortelijk gewicht, een indicator voor opgeloste suiker via een hydrometer.
- Chaptaliseren: toevoegen van suiker aan most om het alcoholgehalte te verhogen.
- Malolactische omzetting: bacteriële omzetting van appelzuur in melkzuur voor een zachtere smaak.
- Racking: overhevelen van wijn naar een schoon vat om sediment achter te laten.
- PIWI: afkorting van Pilzwiderstandsfähig, Duitse benaming voor schimmelresistente druivenrassen.
7 lessen voor 2026
Les 1, vogels zijn brutaler dan je denkt
De week vóór de Regent-pluk verloor ik ongeveer 15 procent van de trossen aan spreeuwen en lijsters. Een net hing ik op dat moment nog niet. Voor 2026 hang ik vanaf eind augustus fijnmazig nylon over beide rijen; kostprijs ongeveer 25 euro voor het hele perceel.
Les 2, meet Brix nooit in de volle zon
Mijn eerste meting bij Solaris gaf Brix 22 in het mandje in de zon. Tien minuten later in de schaduw bij kamertemperatuur was het Brix 19,5. Dat scheelt twee punten potentiële alcohol en is genoeg om verkeerde keuzes voor chaptalisatie te maken. Voortaan meet ik pas na 30 minuten in een koele bak.
Les 3, 50 mg per liter sulfiet bij ontvangst is te veel
Mijn dosering bij ontvangst was conservatief, achteraf wel te hoog voor schone, gezonde druiven. 25 tot 30 mg/L was al genoeg geweest, en had wat reductievere geuren voorkomen. In 2026 stem ik de dosering af op de staat van de druiven van die oogst.
Les 4, controle over de temperatuur is geen luxe
De piek van 26 graden op dag 6 heeft mijn Solaris-aroma’s wel parten gespeeld. In mijn ongekoelde schuur kan ik weinig sturen behalve ramen openzetten. Voor 2026 schaf ik een Brew Monk 30L met externe koeling aan, gekoppeld aan een Inkbird-thermostaat.
Les 5, malolactische omzetting bij Regent overslaan was fout
Mijn Regent voelt nu scherp aan in de afdronk, vooral door appelzuur dat niet is omgezet. Voor rode wijnen op deze breedtegraad is malolactische omzetting bijna altijd zinvol. In 2026 ent ik direct na de hoofdgisting met Lalvin VP41 of een vergelijkbare stam, en houd de wijn op 18 tot 20 graden tot de omzetting compleet is.
Les 6, bentoniet doet zijn werk maar tijd is essentieel
Ik bottelde net iets te vroeg na klaring. Vier flessen Solaris hebben licht sediment op de bodem; niet drinkverhinderend, wel zichtbaar. Bentoniet werkt het beste als je het minimaal 14 dagen in alle rust laat zakken bij een temperatuur onder de 15 graden. Ik gunde het maar 10 dagen, en dat is gewoon te kort.
Les 7, hergebruikte flessen verdienen meer aandacht
Eén van mijn 21 flessen had bij opening een muffe geur. Vermoedelijk een fles die ik onvoldoende heb gereinigd ondanks Chemipro Oxi spoeling. In 2026 doe ik een steriliserende final-rinse met sulfiet-oplossing (1 g kaliummetabisulfiet per liter water) vlak voor het vullen.
Wat ik anders ga doen in 2026
De aanpassingen voor het komende seizoen op een rij. Sommige zijn klein, andere kosten echt wat. Beide ga ik doen, want de zomer is geen plek voor halve maatregelen.
- Vogelnet vanaf eind augustus, fijnmazig nylon op bamboe-stokken (€25)
- Lalvin RC212 als gist voor Regent, voor betere extractie van fenolen (€5)
- Brew Monk 30L met externe koeling, gekoppeld aan een Inkbird-thermostaat (€220)
- Digitale pH-meter ter vervanging van strips (€40)
- Standaard malolactische omzetting voor Regent met Lalvin VP41 (€8)
- Verlengde klaring bij 12 tot 14 graden, minimaal 21 dagen rust (geen extra kosten)
- Twee Cabernet Cortis-stokken erbij planten voor uitbreiding van rood (€30)
Totale investering voor 2026 ongeveer €330. Verdient zich terug binnen één extra goede oogst, en de kostprijs per fles blijft daarmee nagenoeg gelijk.
De ambachtelijke eye-opener
Een wijnmaker leert het meeste van zijn eigen mislukkingen. Die ene warme nazomerdag op dag 6 laat ik niet meer zomaar gebeuren, want één enkele dag in de eerste week kan een hele oogst aan aroma kosten. Wijn maken is een ambacht dat elk jaar weer aandacht en geduld vraagt, en het is precies dat geduld dat de fles op tafel zijn karakter geeft.
Dosering en techniek
Voor wie zelf met druiven uit eigen tuin begint, een paar concrete getallen. Sulfiet doseer je bij ontvangst op 25 tot 50 mg/L kaliummetabisulfiet, afhankelijk van de staat van de druiven. Dosering van de gist bij Lalvin is doorgaans 20 tot 30 g/hL most.
Houd de temperatuur tijdens vergisting tussen 16 en 18 graden voor wit en tussen 22 en 26 graden voor rood. Meet SG dagelijks tijdens de hoofdgisting en stop met meten zodra je drie dagen achter elkaar dezelfde waarde ziet.
Conclusie
21 flessen uit 23,3 kg druiven, met een kostprijs van 73 cent per fles, is een uitkomst waar ik tevreden mee ben. Mijn Solaris was drinkbaar maar miste de fijnheid die ik wilde door die ene warme dag, en mijn Regent vraagt om malolactische omzetting voor een rondere afdronk. Zeven concrete aanpassingen voor 2026 staan klaar. Ik verwacht een merkbare sprong in kwaliteit zonder dat de kostprijs noemenswaardig stijgt. Elke oogst is op die manier ook een leerschool voor de volgende.
Geraadpleegde bronnen:
De onderstaande referenties vormen de inhoudelijke onderbouwing van dit artikel.
- PIWI International – overzichtsdatabase van schimmelresistente druivenrassen en hun teeltkenmerken.
- UC Davis Viticulture and Enology – onderzoek naar invloed van temperatuur tijdens vergisting op aroma-extractie.
- Lallemand Wine – specificaties en doseeradviezen voor Lalvin D47 en EC-1118.
- Internationale Organisatie voor Wijn – internationale standaarden voor malolactische omzetting en wijnchemie.
- Julius Kühn-Institut – achtergrond bij ontwikkeling en kruisingstechniek van het Solaris-druivenras.
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Hoeveel druiven heb je nodig voor 10 flessen wijn?
Ongeveer 11 kg druiven, gebaseerd op een conversie van 0,67 liter wijn per kg. Tien flessen van 750 ml vraagt 7,5 liter, dus reken op 11 tot 12 kg afhankelijk van persmethode en sap-extractie.
Wat zijn de typische kosten per fles bij thuis wijn maken?
Bij eigen druiven en hergebruikte flessen kom je op 50 cent tot 1 euro per fles voor consumables zoals gist, sulfiet en kurken. Bij aankoop van druiven of een mostkit komt daar 2 tot 5 euro per fles bij.
Welke gist gebruikte je in 2025 voor je druiven?
Voor Solaris koos ik Lalvin D47 vanwege het volle mondgevoel, voor Regent ging ik voor EC-1118 vanwege de hoge tolerantie voor alcohol. In 2026 vervang ik EC-1118 door Lalvin RC212 voor betere extractie van fenolen bij rode wijn.
Wat is een goede SG-start voor druivenwijn?
SG 1,080 tot 1,095 levert wijn van 10,5 tot 12,5 procent alcohol bij volledige vergisting. Hoger leidt vaak tot een vastlopende gisting bij standaard wijngisten.
Hoe lang duurt het van druif tot bottelen?
Hoofdgisting duurt 7 tot 14 dagen, nagisting 4 tot 8 weken en klaring nog eens 4 tot 8 weken. Totaal minimaal 3 maanden, in mijn geval 4 maanden van pluk in september tot bottelen in januari.
Hoe lang rijpt wijn op fles voordat je hem kunt drinken?
Witte wijn is na 3 tot 6 maanden op fles drinkbaar; rode wijn na 6 tot 12 maanden. Mijn Solaris dronk ik vanaf maart 2026, mijn Regent laat ik tot juni 2026 liggen voor zachtere tannines.
Disclosure: Als Bol.com en Brouwland.nl partner ontvangt deze website een kleine commissie bij aankopen via bovenstaande links. Dit kost jou niets extra, maar helpt mij deze site te onderhouden.
