Deze pagina gaat over de weg van stok tot fles. Je hebt druiven in de tuin, of je gaat ze nog planten, en je wilt weten wat je vanaf dat moment te doen staat. Daarom begint het hier bij de tuin: welk ras past bij jouw muur en jouw grond, hoe hou je de stok in vorm, en hoe hou je vogels en wespen van de trossen af. Daarna volgt het volledige traject van pluk tot bottelen, in twaalf stappen. Zoek je vooral het plukmoment per ras en het rekenwerk met de most, dan staat dat op de pagina over wijn maken van eigen druiven; die begint bij de geplukte tros.
Dit wil je vooraf weten
- Voor eigen druiven heb je een pers, gistingsvat en meetapparatuur nodig.
- Hygiƫne bepaalt het succes; steriliseer alles met Chemipro Oxi.
- Kies voor gecultiveerde gist (Bioferm) voor een voorspelbaar resultaat.
- Geduld is cruciaal: een goede wijn rijpt minimaal 6 tot 12 maanden.
š Master Checklist: Alles voor je eigen Oogst
| Fruitpers | Onmisbaar voor een goede opbrengst zonder pitten te breken. | Bekijk Persen Ā» |
| RVS Gistingsvat (30L) | De Brew Monk is hygiĆ«nisch, krasvrij en gaat een leven lang mee. | Bekijk Vat Ā» |
| Gist & IngrediĆ«nten | Bioferm gisten en voeding specifiek voor witte of rode druiven. | Bestellen Ā» |
| Hydrometer / RAPT Pill | Meet exact het suikergehalte en monitor je vergisting op de voet. | Bekijk Meters Ā» |
| Startpakket Wijnmaken | In Ć©Ć©n keer alle basisspullen in huis? | Mijn Advies Ā» |
Tip: bestel je spullen ruim vĆ³Ć³r de pluk. Twijfel je of je alles hebt, loop dan alle benodigdheden op een rij na; ben je nog aan het uitzoeken welke route bij je past, begin dan bij zelf wijn maken, de basis.
Welke druif plant je in een Nederlandse tuin?
Sta je nog voor de keuze, dan is dit de beslissing die de rest bepaalt. Een klassieke Merlot of Chardonnay wordt in ons klimaat zelden rijp genoeg; de moderne kruisingen hieronder zijn er wƩl op gebouwd en hebben bovendien veel minder last van meeldauw. Zeven rassen kom je in Nederlandse tuinen het vaakst tegen.
| Ras | Kleur | Past bij | Let op in de tuin |
|---|---|---|---|
| Solaris | wit | tuin zonder zuidmuur, koudere streken | rijpt het vroegst en vrijwel altijd; groeit hard, dus jaarlijks stevig snoeien |
| Phoenix | wit | luchtige, open plek met wind | compacte trossen die snel rotten; niet in een klamme hoek zetten |
| Johanniter | wit | warme muur of beschutte tuin | rijpt laat, wil doorlatende grond; frisse rieslingstijl als beloning |
| Muscat bleu | blauw | pergola, kleine tuin, terras | sterk en winterhard, weinig eisen; ook lekker als tafeldruif |
| Regent | blauw | zonnige tuin, gewone tuingrond | de veiligste keuze voor rood; houdt niet van natte voeten |
| Rondo | blauw | zonnige plek, wat schrale grond | veel kleur, maar stevig zuur; warmte laat dat zuur zakken |
| Cabernet Cortis | blauw | zuidmuur, zuidelijk deel van het land | rijpt het laatst; in een koud jaar red je het niet |
De grond weegt minder zwaar dan de plek. Druiven willen vooral doorlatende grond en geen natte voeten; op zware klei helpt een verhoogd bed met grof zand of grind erdoor. Bemest spaarzaam, want te veel stikstof geeft blad in plaats van suiker. Tip: reken op 5 tot 8 kilo per volwassen stok in een goed jaar. Met 1,4 kilo druiven per liter most houd je daar vier tot zes flessen per stok aan over, dus voor een emmer van 30 liter wil je vijf tot acht stokken.
Snoeien en zomerwerk in het kort
Snoeien doe je in de winter, tussen bladval en eind februari, en niet tijdens vorst; in maart gaat het sap lopen en bloedt de wond. De gebruikelijke vorm in een tuin is de guyot: Ć©Ć©n of twee horizontale armen langs een draad, waar je elk jaar een nieuwe vruchtscheut op laat en de rest terugsnoeit tot twee ogen. Het echte werk zit daarna in de zomer. Vanaf juni loop je er om de twee tot drie weken langs: scheuten zonder tros weghalen, de toppen breken zodra ze boven de bovenste draad uitkomen, en per scheut Ć©Ć©n tros aanhouden, hooguit twee. Als de druiven gaan kleuren pluk je wat blad rond de trossen weg, zodat er zon en lucht bij komen. Dat laatste scheelt meer rot dan welk middel ook.
Vogelnet en wespen: de laatste twee weken
De weken vlak vĆ³Ć³r de oogst zijn de weken waarin je het meeste kunt verliezen. Bij mij haalden vogels in 2025 ongeveer vijftien procent van de Regent weg in de laatste week. Een vogelnet over de stok, aangebracht zodra de druiven kleuren, kost minder dan die kiloās. Neem een net met kleine maas en span het strak, anders raken vogels erin verstrikt.
Wespen komen meestal pas af op bessen die al open zijn, door vogels, door regen of door barsten na een natte week. Knip beschadigde bessen weg zodra je ze ziet en laat geen vallend fruit onder de stok liggen. Zoete vallen naast de wijnstok hangen werkt averechts, die trekken juist aan. Let op: wespenschade en rot geven azijnzweem in je wijn. Lees bij het kneuzen streng uit en geef de most een dosis sulfiet voordat je de gist erop zet.
Lees ook: wanneer je precies plukt verschilt sterk per ras, van begin september voor Solaris tot half oktober voor Johanniter. De oogstkalender per ras, met richtwaarden voor suiker en zuur, staat in het artikel over wijn maken van eigen druiven.
Stap 1 ā Kies de juiste druiven en reinig materialen
In Nederland en Belgiƫ presteren Solaris, Johanniter en Regent vaak het best. Let erop dat de druiven volledig rijp zijn voor een stabiele alcoholontwikkeling.
Lees ook: Hoe maak je watermeloenwijn?
Materialen reinigen en ontsmetten
Ontsmet alles wat met je wijn in aanraking komt. Ik gebruik hiervoor altijd Chemipro Oxi. Het is een ‘no-rinse’ reiniger, wat veel tijd bespaart.
Stap 2 ā Oogsten en voorbereiden
Gebruik een hydrometer of refractometer om het suikergehalte te bepalen. Verwijder takjes en rotte druiven; alleen gezond fruit geeft een zuivere wijn. Weeg wat er overblijft: met dat gewicht reken je in de oogstrekenhulp meteen uit hoeveel most, flessen en vatruimte je nodig hebt. Blijft er na een natte week veel rot, barst of wespenvraat over, kijk dan bij wijn maken van rotte druiven hoeveel schade er nog door mag en wanneer je beter stopt.
Stap 3 ā Druiven kneuzen en ontstelen
Kneuzen brengt het sap vrij uit de schil. Witte wijn: Pers de druiven direct na het kneuzen; de volledige witte route van pluk tot fles, met koud bezinken en koel vergisten, staat in witte wijn maken van je eigen druiven. Rode wijn: Laat de most mƩt schillen vergisten voor kleur en tannine. Gebruik een degelijke druivenkneuzer voor het beste resultaat.
Stap 4 ā Most meten en corrigeren
Meet het SG-waarde. Is de waarde te laag? Voeg dan suiker toe. Voor witte wijn mikken we op een SG tussen 1.080 en 1.100. Voeg ook direct pecto-enzymen toe om meer sap uit de druiven te halen.
Tuindruiven komen er in Nederland vaak zuur in; 10 tot 12 gram per liter is geen uitzondering. Meet je most dus voordat de gist erop gaat, en corrigeer waar nodig volgens het rekenblok in het stuk over een most die te zuur is.
Stap 5 ā Gist toevoegen en fermentatie starten
Gebruik een specifieke wijngist. Vergeet de gistvoeding (Nutrisal) niet; dit voorkomt dat de vergisting halverwege stilvalt.
Stap 6 ā Hoofdvergisting
Houd de temperatuur stabiel (18-22Ā°C voor rood, 15-18Ā°C voor wit). Een goed afgesloten vergistingsvat met waterslot is hier essentieel.
Stap 7 ā Hevelen en klaren
Scheid de wijn van de droesem (bezinksel) met een hevelslang. Voeg eventueel bentoniet toe als klaringsmiddel.
Stap 8 ā Tweede vergisting
Laat de wijn rusten in een schone mandfles of dame-jeanne. Dit is de fase waarin de wijn zijn karakter ontwikkelt.
Stap 9 ā Meten en proeven
Blijft de SG-waarde stabiel rond de 0.990? Dan is de gisting voltooid en is het tijd om de balans te proeven.
Stap 10 ā Rijping
Laat de wijn 3 tot 12 maanden rijpen. Voeg eventueel eiken chips toe voor die luxe ‘houtopvoeding’ smaak.
Stap 11 ā Bottelen
Gebruik schone wijnflessen en kurken. Met een staand kurkapparaat sluit je de flessen moeiteloos af.
Stap 12 ā Genieten
Laat de flessen nog even rusten na het bottelen. Schenk in, proef en wees trots op je eigen resultaat!
Geraadpleegde bronnen:
De onderstaande referenties vormen de inhoudelijke onderbouwing van dit artikel.
- Tuinen.nl ā Zelf wijn maken met druiven uit eigen tuin ā Nederlandstalig stappenoverzicht met praktische tips van pluk tot gisting.
- Braumarkt ā Hoe maak je wijn met druiven? ā NL handleiding met verhoudingen (kg druiven per liter) en hygiĆ«neadvies.
- Wine Folly ā How Many Grapes in a Bottle? ā Uitleg en bandbreedte voor aantal druiven en gewicht per fles.
- WineMaker Magazine ā Your First Wine from Fresh Grapes ā Basisgids voor beginnende wijnmakers met apparatuur en stappen.
- ChĆ¢teau de Berne ā Zelf wijn maken in 10 stappen ā Buitenlandse (FR) bron in NL over druifkeuze, maceratie en procescontrole.
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Hoe lang duurt het voor een nieuwe druivenstok draagt?
Meestal het derde jaar; in het tweede jaar hooguit een enkele tros.
Hoeveel kilo druiven heb je nodig voor 1 liter wijn?
Reken bij handmatig kneuzen en persen op 1,3 tot 1,5 kilo druiven per liter most. Met een korfpers haal je er meer uit en kom je richting 1,2 kilo per liter. Voor een fles van 0,75 liter reken je op ongeveer 1,2 kilo.
Moet je suiker toevoegen bij wijn maken?
Alleen als het natuurlijke suikergehalte te laag is voor je beoogde alcohol; bepaal dit met een hydrometer en corrigeer gematigd, omdat overdoseren de vergisting en smaak kan verstoren.
Welke gist is geschikt voor wijn van tuinĀdruiven?
Een algemene wijngist (bijvoorbeeld een neutrale witte of rode wijngist) werkt betrouwbaar; kies eventueel een specifieke stam voor het druivenras of gewenste aromastijl en vermijd bakkersgist.
Hoe lang duurt het gisten van zelfgemaakte wijn?
De hoofdgisting start na enkele dagen en duurt doorgaans 1 tot 3 weken; de navergisting en klaring vragen daarna nog enkele weken tot maanden voordat je gaat bottelen.
Foto hoofdafbeelding: Fabio Ingrosso / Wikimedia Commons, CC BY 2.0. Druivenoogst op Siciliƫ. Verkleind, omgezet naar WebP en afhankelijk van het scherm uitgesneden.
Disclosure: Als Bol.com en Brouwland.nl partner ontvangt deze website een kleine commissie bij aankopen via bovenstaande links. Dit kost jou niets extra, maar helpt mij deze site te onderhouden.
