Meestal denken we bij zelf wijn maken aan een zomers project. Dat is immers de tijd van het jaar waarin druiven, bessen en ander fruit geoogst worden. Maar de warmere maanden zijn zeker niet de enige periode die geschikt is om zelf wijn te maken.
Sterker nog: voor velen van ons is de winter juist een veel beter moment. In de winter heb je namelijk iets wat je in de zomer vaak mist: tijd en rust. Bovendien zijn er fantastische alternatieven voor vers fruit die je misschien over het hoofd ziet.
Waarom wijn maken in de winter?
Natuurlijk is wijn maken met verse oogst fantastisch. Maar het probleem waar velen van ons tegenaan lopen, is dat tijd in de warme maanden schaars is. Vakanties, de tuin die aandacht vraagt, sociale verplichtingen… je komt er soms gewoon niet aan toe.
In de winter doen we het rustiger aan. We zijn eerder geneigd om binnen te blijven en ons te storten op een mooi project. Daarom is de winter het perfecte moment om te starten. En het mooie is: als je nu begint, bottel je in de lente en drink je jouw eigen wijn in de zomer op het terras.
🛒 Jeroen’s Winter Projecten Lijst
| Wijnkits (Concentraat) | Aanrader! Complete pakketten met professioneel druivensap. Geen geknoei, gegarandeerd topresultaat. | Bekijk Wijnkits » |
| Mede Gist (M05) | Ga je met honing aan de slag? Gebruik een specifieke Mede-gist voor het beste aroma. | Bekijk Gist » |
| Gistvoeding (Nutrisal) | Cruciaal in de winter. Honing en diepvriesfruit hebben weinig voedingsstoffen. Voorkom stokkende gisting! | Bestellen » |
| Pecto Enzym (Zymex) | Gebruik je fruit uit de vriezer? Dit enzym helpt de celwanden afbreken voor meer sap en kleur. | Bestellen » |
| Beginner? | Nog helemaal geen spullen in huis? | Bekijk Startpakket » |
Tip: Wijnkits zijn de makkelijkste manier om in de winter een “Grand Cru” te maken.
Welke ingrediënten werken het best in de winter?
Wat veel mensen tegenhoudt, is de gedachte dat wijn gemaakt moet worden van vers fruit. Dit is absoluut niet waar. Ja, verse druiven zijn fantastisch, maar er zijn alternatieven die minstens zo goed (en soms makkelijker) zijn.
1. Diepvriesfruit uit de supermarkt
Loop eens langs het vriesvak. Doosjes rood fruit, mango, ananas of bosvruchten zijn perfect voor wijn. Er zijn zelfs voordelen:
- Kwaliteit: Het fruit is direct na de oogst ingevroren, dus vaak verser dan fruit op de fruitschaal.
- Celstructuur: Door het vriezen knappen de celwanden van het fruit. Zodra het ontdooit, komt het sap er vanzelf uit. Je hoeft minder hard te persen!
- Schoon: Het is al gewassen en ontsteeld. Dat scheelt uren werk.
Zorg wel dat je altijd pecto-enzymen toevoegt om de pectine af te breken (diepvriesfruit kan anders troebel blijven) en gebruik gistvoeding, omdat het sap soms wat ‘leeg’ is qua mineralen.
2. Mede (Honingwijn): De Winterkoning
Honing is het ideale ingrediënt voor de winter. Het bederft niet en is het hele jaar door verkrijgbaar. Mede maken is een prachtige oude traditie.
Je kunt in de winter experimenteren met Melomels (mede met fruit) of Metheglins (mede met winterse kruiden zoals kaneel, kruidnagel en vanille). Omdat honing puur suiker is, is het cruciaal dat je gistvoeding gebruikt, anders krijg je een stokkende gisting of rare bijsmaken.
3. Wijnkits (Sapconcentraat)
Wil je echte druivenwijn maken, maar heb je geen wijngaard? Dan zijn Wijnkits de oplossing. Dit zijn grote verpakkingen met geconcentreerd druivensap van topkwaliteit (vaak uit Italië, Californië of Australië).
Vroeger hadden deze pakketten een slechte naam, maar de moderne kits van merken als Brewferm of Muntons zijn van zeer hoge kwaliteit. Je krijgt er vaak de juiste gist, eikenchips en stabilisatoren bij. Het is de snelste weg naar een resultaat dat smaakt als een fles van €10 uit de winkel, maar dan zelfgemaakt.
4. Sappen uit pak
Ja, je kunt wijn maken van appelsap of druivensap uit de supermarkt. Let er wel op dat er geen conserveermiddelen (zoals sorbaat of benzoaat) in zitten, want die doden je gist. Als er alleen ‘Ascorbinezuur’ (Vitamine C) in zit, is het prima. Dit is een goedkope manier om te oefenen met het proces.
Conclusie: Wacht niet op de zomer
Wijn maken hoeft niet ingewikkeld te zijn en je hoeft niet te wachten tot de druiven rijp zijn. De winter is juist het moment om te experimenteren met nieuwe smaken, honing of een luxe wijnkit.
Sterker nog: door nu te starten, heb je je proces onder de knie zodra de volgende oogst zich aandient. Veel brouwplezier!
Geraadpleegde bronnen:
- Brouwland – Ideale vergistingstemperaturen – Richtlijnen voor temperatuur per wijntype en gistwerking.
- Perswijn – Vragen over vergistingstemperatuur – Uitleg van oenoloog over grenzen (o.a. boven ~30–35°C).
- Wijnbouwers de Lage Landen – Basiskennis wijnbereiding (PDF) – Kernproces van gisting en invloed van temperatuur.
- Château de Berne – Wijn maken in 10 stappen – Praktische drempelwaarden voor temperatuur bij starten en uitstellen van gisting.
- Inkbird – Thuis witte wijn brouwen – Waarom stabiele temperatuurregeling cruciaal is bij thuisfermentatie.
Veelgestelde vragen
Kun je wijn maken met diepvriesfruit?
Ja. Invriezen breekt celwanden, waardoor het sap makkelijker vrijkomt; voeg pecto-enzym toe om troebelheid te voorkomen en gebruik gistvoeding omdat bevroren fruit arm kan zijn aan nutriënten. Zie praktijkervaring en uitleg over vriesmethode en enzymen.
Welke temperatuur is geschikt voor de gisting in de winter?
Voor de meeste wijngisten werkt hoofdgisting doorgaans goed bij ~15–22 °C; te koud vertraagt of stopt de gisting, te warm (>30–35 °C) kan gist schaden. Houd je vat dus in een stabiele, gematigde kameromgeving.
Welke gist presteert goed bij lage temperatuur?
Zoek naar ‘koude’ giststammen (o.a. koudetolerante Saccharomyces-varianten) die vanaf ~8–10 °C kunnen werken; deze zijn geselecteerd om bij lage temperatuur toch droog te kunnen uitgisten.
Hoe voorkom ik een stokkende gisting in de winter?
Zorg voor voldoende gistvoeding, begin met een actieve giststarter, houd een stabiele temperatuur in het werkbereik van de gist en controleer met hydrometer of refractometer of de vergisting echt stil staat.
Mag je sap uit pak of concentraat gebruiken om wijn te maken?
Dat kan, mits er geen conserveermiddelen zoals sorbaat/benzoaat zijn toegevoegd die gist remmen; producten met alleen ascorbinezuur zijn doorgaans geschikt. Wijnkits met concentraat bevatten vaak ook de juiste gist en additieven voor een betrouwbaar resultaat.
