Wijn heeft lang een gezonde naam gehad. Een glas rood bij het eten zou goed zijn voor je hart, en resveratrol uit de druivenschil zou je cellen jong houden. Het onderzoek van de laatste jaren laat een ander beeld zien. Op 25 juni 2026 bracht de Gezondheidsraad een nieuw advies uit: er is geen veilige ondergrens voor alcohol, en ook één glas per dag is risicovol.
Ik maak zelf wijn en drink hem ook. Juist daarom wil ik dat je weet wat er in je glas zit en wat er over bekend is. Hieronder lees je wat er onderzocht is, waarom de oude verhalen niet overeind blijven en hoe je als thuiswijnmaker grip houdt op het alcoholpercentage van je eigen wijn.
Wat zegt de Gezondheidsraad in 2026?
Het advies heet Alcohol en gezondheid in brede zin (nummer 2026/11). De commissie concludeert dat er geen veilige ondergrens is voor het gebruik van alcohol. Er is sterk bewijs dat bij elk innameniveau het risico op zeven soorten kanker toeneemt. Voor gezondheidswinst van alcohol vond de commissie onvoldoende wetenschappelijk bewijs.
Ook het bekende verhaal over het hart houdt geen stand. De commissie vindt het onvoldoende bewezen dat een lage inname samenhangt met een lager risico op hart- en vaatziekten of vroegtijdig overlijden. Haar slotsom: alcoholgebruik past niet in een gezonde leefstijl.
Het Voedingscentrum zit op dezelfde lijn en adviseert geen alcohol te drinken. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zei in 2023 al dat er geen hoeveelheid alcohol is die je gezondheid niet raakt. Het oude advies van maximaal één glas per dag voor vrouwen en twee voor mannen dateert van vóór 2015 en geldt dus al lang niet meer.
Waarom dacht men dat wijn goed was voor je hart?
Dat idee kwam niet uit de lucht vallen. Er waren onderzoeken, cijfers en een aansprekend verhaal. Bij nader inzien blijkt het bewijs zwakker dan het leek.
De J-curve uit bevolkingsonderzoek
In de jaren negentig en daarna zagen onderzoekers dat matige drinkers minder vaak hartproblemen hadden dan mensen die niet dronken. Op een grafiek gaf dat een J-vorm: een dipje bij een glas per dag, daarna een stijgend risico. Het zwakke punt zat in de vergelijkingsgroep. Bij de niet-drinkers zaten ook mensen die gestopt waren omdat ze ziek waren, en die trokken het gemiddelde van die groep omlaag.
Een grote analyse van 107 cohortstudies met zo’n 4,8 miljoen deelnemers corrigeerde daarvoor (Zhao e.a., 2023). Mensen die weinig dronken, minder dan 25 gram alcohol per dag, hadden daarna geen significant lager sterfterisico dan mensen die nooit gedronken hadden. Ook de WHO wijst erop dat de beschermende effecten uit sommige studies sterk afhangen van welke groepen je met elkaar vergelijkt.
De Franse Paradox
Fransen aten veel verzadigd vet en kregen toch relatief weinig hartziekten. Wijn leek de verklaring. In 1999 zochten twee Britse onderzoekers dat uit in de BMJ. Volgens hen kwam het vooral door een vertraging: in Frankrijk steeg het gebruik van dierlijk vet pas decennia later dan in Groot-Brittannië, en hartziekten volgen daar met jaren achterstand op. Onderregistratie van hartziekten op overlijdensakten verklaarde ongeveer een vijfde van het verschil. Alcohol en rode wijn verklaarden er weinig van.
HDL-cholesterol en polyfenolen
Alcohol verhoogt het HDL-cholesterol, uit welke drank het ook komt. Wijn bevat daarnaast polyfenolen, stoffen die in het laboratorium als antioxidant werken. Dat klinkt gunstig, maar een gunstiger bloedwaarde of een effect in een reageerbuis is iets anders dan minder hartinfarcten. Het Voedingscentrum schrijft dat het gezondheidseffect van de antioxidanten in rode wijn nooit goed en voldoende is aangetoond.
Wat weten we van resveratrol?
Resveratrol zit in de schil van de druif. Rode wijn bevat er meer van dan witte, omdat de schillen bij rood meegisten. Bij witte wijn pers je meestal vóór de gisting af. Dat is het wijnmakersdeel van het verhaal.
De bekendste resultaten komen uit dierproeven, met doses die je met wijn nooit binnenkrijgt. Bij mensen loopt het anders. Je lichaam neemt resveratrol goed op, maar darm en lever zetten het zo snel om dat er nauwelijks onveranderd resveratrol in je bloed komt (Walle e.a., 2004). In de Italiaanse InCHIANTI-studie, uitgerekend in de Chianti-streek, volgden onderzoekers 783 ouderen. De hoeveelheid resveratrol in hun urine hing niet samen met sterfte, hart- en vaatziekten of kanker (Semba e.a., 2014).
Wat een glas wijn je vooral levert, is alcohol. Daar draait het advies van de Gezondheidsraad om.
Rode, witte of biologische wijn: maakt het uit?
Voor je gezondheid maakt de soort weinig uit. Volgens het Voedingscentrum is niet te zeggen dat rode wijn gezonder is dan witte, of wijn gezonder dan bier. Voor beweringen dat witte wijn je weerstand of je botten versterkt, heb ik geen onderzoek gevonden dat dit bij mensen aantoont.
Biologische wijn gaat over hoe de druiven geteeld zijn. Dat is een prima reden om ervoor te kiezen, maar het alcoholgehalte blijft gelijk. Hetzelfde geldt voor ongefilterde wijn en voor je eigen wijn uit de kelder. Wil je meer weten over alcohol en een kinderwens of zwangerschap, lees dan waarom het advies bij zwangerschap nul glazen is.
Wat zit er in een glas van je eigen wijn?
Een glas van 100 ml met 12 procent alcohol bevat ongeveer 9,5 gram alcohol. Dat is grofweg één standaardglas. Bij 14 procent kom je op zo’n 11 gram. Vruchtenwijn met een stevige gist als EC-1118 en een royale suikergift gaat daar soms nog overheen.
Alcohol levert 7 kilocalorie per gram. Een glas droge wijn van 12 procent komt daarmee op ruim 65 kilocalorie uit de alcohol alleen. Restsuiker komt daar bij een zoete wijn nog bovenop.
Let op: veel thuiswijnmakers weten niet precies hoe sterk hun wijn is. Wie op gevoel suiker toevoegt, eindigt vaak hoger dan gedacht, en schenkt dan ook nog uit een groter glas dan in de horeca.
Hoe houd je grip op het alcoholpercentage?
Alles begint bij de suiker in je most. Meet het soortelijk gewicht (SG) aan het begin en aan het eind van de gisting met een hydrometer. Uit het verschil reken je het alcoholpercentage uit. Een start-SG van 1,080 die uitgist tot 0,995 geeft ongeveer 11 procent. Begin je op 1,100, dan kom je rond 14 procent uit. Hoe je dat precies berekent, lees je in alcoholpercentage van je wijn berekenen.
- Wil je een lichtere wijn, begin dan met minder suiker en dus een lager start-SG.
- Een vinometer geeft snel een indicatie, maar meet alleen goed in droge, uitgegiste wijn. Restsuiker vertekent de aflezing.
- Een gisting vroegtijdig laten stoppen met een gist die minder alcohol verdraagt, werkt minder voorspelbaar. Je houdt restsuiker over die in de fles kan gaan nagisten.
Tip: noteer bij elke batch het start-SG, het eind-SG en het berekende percentage op het etiket. Dan weet je bij het inschenken wat je drinkt.
Conclusie
Volgens het huidige onderzoek levert wijn geen aangetoonde gezondheidswinst op, en ook één glas per dag draagt risico. Resveratrol, polyfenolen en de Franse Paradox zijn interessant om over te lezen, maar ze zijn geen reden om wijn te drinken. Maak en drink je eigen wijn om de smaak en om het ambacht. Meet wat je maakt, zodat je weet hoeveel alcohol er in je glas zit.
Geraadpleegde bronnen
- Gezondheidsraad, Alcohol en gezondheid in brede zin, nr. 2026/11, samenvatting (25 juni 2026)
- Gezondheidsraad, nieuwsbericht “Alcoholgebruik moet minder normaal worden: er is geen veilige ondergrens” (25 juni 2026)
- Voedingscentrum, encyclopedie: alcohol
- WHO Europe, “No level of alcohol consumption is safe for our health” (4 januari 2023)
- Zhao J e.a., “Association Between Daily Alcohol Intake and Risk of All-Cause Mortality”, JAMA Network Open (2023)
- Law M, Wald N, “Why heart disease mortality is low in France: the time lag explanation”, BMJ (1999)
- Walle T e.a., “High absorption but very low bioavailability of oral resveratrol in humans”, Drug Metabolism and Disposition (2004)
- Semba RD e.a., “Resveratrol levels and all-cause mortality in older community-dwelling adults”, JAMA Internal Medicine (2014)
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Is één glas wijn per dag gezond?
Nee. Volgens de Gezondheidsraad (2026) is er geen veilige ondergrens voor alcohol en is ook één glas per dag risicovol. Er is onvoldoende bewijs dat alcohol gezondheidswinst oplevert.
Is rode wijn gezonder dan witte wijn?
Daar is geen bewijs voor. Rode wijn bevat meer stoffen uit de druivenschil, zoals resveratrol, maar volgens het Voedingscentrum is niet te zeggen dat rode wijn gezonder is dan witte.
Zit er genoeg resveratrol in wijn om effect te hebben?
Waarschijnlijk niet. De bekende resultaten komen uit dierproeven met hoge doses. Bij mensen zetten darm en lever resveratrol snel om, en in een Italiaanse studie onder ouderen hing de hoeveelheid resveratrol niet samen met sterfte of hartziekten.
Is biologische of zelfgemaakte wijn gezonder?
Voor je gezondheid maakt het weinig uit. Biologisch zegt iets over de teelt van de druiven. Het alcoholgehalte, en daarmee het risico, blijft gelijk.
Hoeveel alcohol zit er in een glas zelfgemaakte wijn?
Een glas van 100 ml met 12 procent alcohol bevat ongeveer 9,5 gram alcohol, grofweg één standaardglas. Bij 14 procent is dat zo’n 11 gram.
Hoe weet je hoe sterk je eigen wijn is?
Meet het soortelijk gewicht aan het begin en het eind van de gisting met een hydrometer en reken het verschil om naar een alcoholpercentage. Een vinometer geeft een snelle indicatie bij droge wijn.
Hoeveel calorieën zit er in een glas wijn?
Een glas droge wijn van 100 ml met 12 procent alcohol bevat ruim 65 kilocalorie uit de alcohol. Bij zoete wijn komt de restsuiker daar nog bij.
Disclosure: Als Bol.com en Brouwland.nl partner ontvangt deze website een kleine commissie bij aankopen via bovenstaande links. Dit kost jou niets extra, maar helpt mij deze site te onderhouden.
